✍️ रमेश सिंह
डोटी :सुदूरपश्चिम प्रदेशका डोटी, अछाम, बाजुरा र बाजाङ जिल्लामा फैलिएको खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज हालै परेको हिमपातपछि अत्यन्तै रमणीय बनेको छ। सेतो हिमले ढाकिएका विशाल पाटन, शान्त वातावरण र प्राकृतिक सौन्दर्यले खप्तड क्षेत्र अहिले प्रकृतिप्रेमी र आन्तरिक पर्यटकहरूको ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ।
समुद्री सतहदेखि करिब ३,००० मिटर उचाइमा अवस्थित खप्तड पाटन हिउँद याममा विशेष आकर्षणको केन्द्र बन्ने गरेको छ। हालको हिमपातले यहाँको सौन्दर्यलाई थप निखारेको स्थानीय बताउँछन्।
🏞️ खप्तड 
राष्ट्रिय निकुञ्जको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जको स्थापना वि.सं. २०४३ साल (सन् १९८६) मा गरिएको हो। करिब २२५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल मा फैलिएको यो निकुञ्ज प्राकृतिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले नेपालकै महत्वपूर्ण संरक्षित क्षेत्र मानिन्छ।
यो क्षेत्र खप्तड बाबा (स्वामी सचिदानन्द सरस्वती) को तपोभूमिका रूपमा प्रसिद्ध छ। खप्तड बाबाले लामो समय यही क्षेत्रमा साधना गरी आध्यात्मिक चेतनाको प्रचार गरेका थिए। आज पनि खप्तड बाबाको आश्रम, ध्यानस्थल र धार्मिक संरचनाहरू यहाँका प्रमुख आकर्षण हुन्।
🌿 जैविक विविधता र प्राकृतिक विशेषता
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज जैविक विविधताले सम्पन्न छ। यहाँ पाइने प्रमुख विशेषताहरू यस्ता छन्–
वनस्पति: गुराँस, ओक, सल्ला, चिरपाइन तथा विभिन्न बहुमूल्य जडीबुटी
वन्यजन्तु: कस्तुरी मृग, हरिण, कालो भालु, बन बिरालो
पक्षी: डाँफे, मुनाल, चिल, बाजलगायत दुर्लभ चराहरू
खप्तड पाटनमा पाइने बहुमूल्य जडीबुटीले यस क्षेत्रलाई औषधीय महत्वको दृष्टिले पनि विशेष बनाएको छ।
❄️ हिमपातपछि बढेको पर्यटकीय आकर्षण हालैको हिमपातपछि खप्तड क्षेत्र सेतो हिमले ढाकिँदा दृश्य अत्यन्तै मनमोहक बनेको छ। हिउँले ढाकिएका पाटन, शीतल हावा, कुहिरोसँग खेल्ने घामका किरण र मौन वातावरणले यहाँ आउने पर्यटकलाई अद्भुत अनुभूति प्रदान गरिरहेको छ।
यद्यपि हिउँद याममा मौसम प्रतिकूल हुन सक्ने भएकाले आवश्यक तयारी र सतर्कतासहित यात्रा गर्न सरोकारवालाहरूले आग्रह गरेका छन्।
✈️ खप्तड भ्रमणको अपिल
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज प्राकृतिक सौन्दर्यसँगै आध्यात्मिक शान्ति र ऐतिहासिक चेतनाको केन्द्र हो। आवश्यक पूर्वाधार विकास, सुरक्षित पदमार्ग, सूचना केन्द्र र आवास सुविधाको विस्तार गर्न सकिए खप्तड सुदूरपश्चिमकै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सक्ने विज्ञहरूको धारणा छ।
हिमपातपछि झनै आकर्षक बनेको खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज भ्रमण गरी प्रकृति, इतिहास र अध्यात्मको अनुपम संगम अनुभव गर्न सबैलाई आग्रह गरिएको छ।
